Om als visser te mogen werken moet je aan een aantal verplichtingen voldoen. Zo moet je een aantal verplichte trainingen hebben gevolgd. Ieder bemanningslid aan boord van een Nederlands vissersvaartuig, van schipper tot en met gezel, moet een Certificaat Medische Geschiktheid Zeevaart (medische keuring) hebben en een training ‘Basisveiligheid voor vissers’ (Basic Safety Training Fishery) met goed gevolg hebben afgerond.
Daarnaast zijn er nog een aantal andere trainingen waar een visser aan moet voldoen, al zijn die trainingen afhankelijk van de functie aan boord en het vaargebied. Veel trainingen zijn onderdeel van de visserijopleiding maar een aantal heeft een beperkte geldigheid waardoor het toch noodzaak kan zijn om een vervolgtraining te doen. Dit artikel geeft een overzicht van de verschillende trainingen die belangrijk zijn voor vissers.
Erkende trainingen
Als je training voor de visserij gaat doen, is het belangrijk om te weten of deze voldoet aan de eisen van de overheid en of je daarmee ook de gewenste vaarbevoegdheid kan aanvragen. Op de website van de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport (ILT) tref je een ILT-lijst met erkende trainingen aan. Check dus altijd vooraf of een training op deze lijst vermeld wordt.
Certificaat basisveiligheid voor vissers
De Veiligheidstraining basisveiligheid, ook wel bekend als de Basic Safety Training Fishery, is een verplichting training voor iedereen aan boord. De training is specifiek gericht op werkzaamheden aan boord van vissersvaartuigen en omvat o.a. elementen van eerste hulp, overleven op zee, persoonlijke veiligheid, bescherming van het mariene milieu, eerste hulp, brandpreventie en brandbestrijding. Het gaat niet alleen om jouw eigen veiligheid, maar ook die van anderen aan boord.
Je kunt deze training volgen bij een door ILT erkend trainingsinstituut en is ook een verplicht onderdeel van de visserijopleiding en alle technische/werktuigkundige-opleidingen. Na afronding van deze training ontvang je een certificaat. Tot voor kort gold er in de visserij geen herhalingsplicht voor het certificaat Basic Safety Training Fishery, maar vanaf 1 januari 2026 is er een verplichting om deze te herhalen. Vanaf dat moment moet elke visser aan boord van een vissersvaartuig beschikken over een geldig certificaat dat niet ouder is dan 5 jaar. Deze dient ook overlegd te worden bij het aanvragen van je eerste vaarbevoegdheid of vanaf 1 januari 2030 bij het verlengen van een vaarbevoegdheidsbewijs.
Overige trainingen in de visserij
Naast de Basic Safety Training Fishery voor vissers, die verplicht is voor alle bemanningsleden, zijn er ook nog een aantal andere trainingen die belangrijk zijn voor de visserij. In hoeverre die trainingen verplicht zijn, is afhankelijk van je functie aan boord en het vaargebied. Het gaat voor visserij-officieren hierbij in hoofdzaak om onderstaande trainingen.
Medische eerste hulp aan boord (Medical first aid) en Medische zorg aan boord (Medical care)
De trainingen ‘Medische eerste hulp aan boord’ en ‘Medische zorg aan boord’ zijn van toepassing binnen de koopvaardij, waterbouw, de visserij en de zeilvaart. De training ‘Medische eerste hulp aan boord’ leert je hoe je snel en efficiënt moet handelen bij ongevallen en ziekte aan boord. De training ‘Medische zorg aan boord’ leert je hoe je medische zorg moet verlenen aan zieken en gewonden aan boord.
In een aantal gevallen kan worden volstaan met het certificaat ‘Medische eerste hulp aan boord’, bijvoorbeeld op vissersschepen die alleen in een beperkt vaargebied (tot 30 zeemijl uit de kust) mogen varen. De reden hiervoor is dat in het geval van een noodsituatie er snel medische ondersteuning ter plaatse kan zijn. Het is ook eenvoudiger om een ziek bemanningslid naar de wal te brengen.
Ben je verder uit de kust, dan is dat een ander verhaal en ben je meer op jezelf aangewezen. Voor visreizen buiten de 30 zeemijlen uit de kust (onbeperkt vaargebied vissersvaartuigen) geldt dat je in aanvulling op het certificaat ‘Medische eerste hulp aan boord’ ook het certificaat ‘Medische zorg aan boord’ moet hebben. Je kunt deze trainingen volgen bij een door de ILT erkend trainingsinstituut. De training ‘Medische eerste hulp aan boord’ duurt doorgaans twee dagen. De training ‘Medische zorg aan boord’ neemt 3 dagen extra in beslag. Het certificaat is 5 jaar geldig.
In alle gevallen, waar ook ter wereld, kan bij ziekte of ongevallen een arts van de Radio Medische Dienst van de KNRM geraadpleegd worden via de kustwacht.
Reddingsmiddelen (Proficiency in survival craft other than faste rescue boats)
De training ‘Proficiency in Survival Craft and Rescue Boats other than fast rescue boats’ (STCW PSCRB) is bestemd voor officieren (mbo niveau-3 en mbo niveau-4 visserij) in de zeevaart en reddingsboot. Je kunt deze training volgen bij een door de ILT erkend trainingsinstituut. De training duurt doorgaans 4 dagen. Na afronding van deze training ontvang je een certificaat. Dit certificaat is 5 jaar geldig. Voor de zeevisserij, inclusief de pelagische visserij, is er geen herhalingsverplichting. Wil je overstappen naar koopvaardij of waterbouw, dan moet je wel een geldig certificaat hebben. Wanneer je je vaarbevoegdheid voor koopvaardij of waterbouw wil verlengen, terwijl je in de visserij werkt, is het ook verplicht een herhalingstraining te volgen. Hieronder een korte video welke een indruk geeft van deze training.
Brandbestrijding voor gevorderden (Advanced fire fighting)
De ‘Brandbestrijding voor gevorderden’ (Advanced Fire Fighting) is een training voor officieren in de zeevaart (mbo niveau-3 en mbo niveau-4 visserij) gericht op de organisatie van brandbestrijding aan boord. Je kunt deze training volgen bij een door de ILT erkend trainingsinstituut. De training duurt doorgaans vier dagen. Na afronding van deze training ontvang je een certificaat. Dit certificaat is 5 jaar geldig. Voor de zeevisserij, inclusief de pelagische visserij is er geen herhalingsverplichting. Wil je overstappen naar koopvaardij of waterbouw, dan moet je wel een geldig certificaat hebben. Wanneer je, je vaarbevoegdheid voor koopvaardij of waterbouw wil verlengen, terwijl je in de visserij werkt, is het ook verplicht een herhalingstraining te volgen.
Basiscertificaat marifonie, Marcom-A en Marcom-B
Aan boord van vissersvaartuigen wordt voor de communicatie met andere schepen en de wal gebruik gemaakt van een marifoon en andere zendapparatuur. Afhankelijk van de communicatieapparatuur waarmee het schip is uitgerust, moet je in het bezit zijn van een certificaat dat is afgegeven door het CBR om gebruik te mogen maken van die apparatuur. Het CBR geeft drie soorten certificaten uit:
- Het Basiscertificaat Marifonie: dit certificaat is bedoeld voor het gebruik van maritieme frequentieruimte op de binnenwateren.
- Het Beperkt Certificaat Maritieme Radiocommunicatie (Marcom-B): dit certificaat is bedoeld voor het gebruik van maritieme frequentieruimte op de binnenwateren en vooral de kustwateren. De gebruikte VHF-apparatuur heeft een bereik tot 30 zeemijl.
- Het Algemeen Certificaat Maritieme Radiocommunicatie (Marcom-A): dit certificaat is bedoeld voor gebruik van frequentieruimte op zee. De gebruikte apparatuur heeft een bereik dat verder gaat dan 30 zeemijl. Marcom A is het algemene certificaat voor Maritieme Radiocommunicatie voor gebruik van frequentieruimte op zee met behulp van MF/HF-apparatuur. Het certificaat is ook geldig voor binnenvaart en Europese kustvaart. Met deze soort radioapparatuur kun je vanuit alle zeegebieden een DSC distress en gesproken nooduitzending (mayday) versturen. Deze kunnen dan door een kustwachtstation worden ontvangen. De training Marcom A bestaat uit lesdagen, theorie-examens en een praktijkexamen. Je kunt deze training volgen bij een door de ILT erkend trainingsinstituut. De training duurt doorgaans 5 dagen. Na afronding van deze training ontvang je een certificaat. Dit certificaat is onbeperkt geldig.
In het volgende artikel gaan we in op hoe het vaargebied en je vaartijd invloed heeft op je vaarbevoegdheid.