De leefomstandigheden

Vissen kunnen solitair, in concentraties en in scholen voorkomen. Dit is afhankelijk van de vissoort en het ontwikkelingsstadium van de vis in relatie tot de voortplanting. Een voorbeeld hiervan zijn de platvissen die bijna het hele jaar verspreid op de zeebodem leven. In de paaiperiode trekken ze naar hun eigen paaiplaats, waar ze in grote aantallen voorkomen. Ditzelfde geldt voor de rondvissen.

Kleine pelagische vissen leven in scholen. Voorbeelden zijn haring, sardien, makreel en horsmakreel.

Sardines zwemmen vaak in grote scholen in de waterkolom.

Sardines zwemmen vaak in grote scholen in de waterkolom.Lakshmi Sawitri

Er is een verschil tussen het leven in scholen of in grote concentraties. Een visschool bestaat uit vissen die zich op hetzelfde ogenblik, op korte afstand van elkaar in dezelfde richting verplaatsen. Concentraties vissen bewegen op grotere afstand van elkaar in verschillende richtingen. Dit verschil kun je het beste zien bij een aanval. Een visschool zal compacter worden, terwijl een concentratie vissen zich verspreidt.

Grote pelagische vissen leven soms solitair of in kleine groepen. Bij de paaitrek vormen ze soms grote dichte scholen. Voorbeelden zijn tonijnen, zwaardvissen, marlijnen en enkele grote haaiensoorten.

Soms zwemmen haaien ook in scholen rond.

Soms zwemmen haaien ook in scholen rond.Global Dive Media

Dat alleen pelagische vissoorten scholen vormen, komt omdat in de bovenste waterlaag de omstandigheden voor visuele waarneming van in de nabijheid zwemmende roofvissen vaak beter zijn dan op grotere diepte. De hoeveelheid licht speelt hierbij een belangrijke rol. Bij haring zie je dat ze zich ‘s nachts verspreiden, als ze hoger in de waterkolom zwemmen. Als ze overdag dicht bij de bodem zwemmen, vormen ze weer dichte compacte scholen die je op het echolood kunt zien. Ditzelfde gedrag zie je bij kabeljauw.

Het zwemmen van vis in scholen levert ook een bijdrage tot het in stand houden van de soort. De kans op bevruchting van eieren door hom is groter dan bij concentraties vissen. De kans om slachtoffer te worden van een predator is voor een in scholen levende vis kleiner dan voor een solitair levende vis. In scholen levende vissen hebben ook meer kans om verspreid voorkomend voedsel te vinden.

Het is wel zo dat scholen sneller worden ontdekt door roofvissen. Voor de visser is het ook makkelijker om met speciale apparatuur scholen vis op te sporen dan concentraties vissen.