De vorm van vissen

Vissen hebben verschillende lichaamsvormen. De vorm van het lichaam is meestal een goede indicatie van de zwemeigenschappen en de manier waarop vissen aan hun voedsel komen. In het algemeen kunnen we stellen dat hoe actiever een vis moet zijn om in leven te blijven, hoe meer zijn lichaam gestroomlijnd is. Dit geeft minder weerstand bij het verplaatsen door het water. De meest actieve vissen zwemmen in de bovenste waterlaag. Dit zijn hoofdzakelijk de pelagische vissen. De zwemeigenschappen nemen af naarmate de vissen zich op grotere diepte bevinden. Dit komt ook in de lichaamsvorm tot uiting.

Een verschil in lichaamsvorm zie je bijvoorbeeld als je de op grote diepte levende hengelaarsvis vergelijkt met de in de bovenste waterlaag levende haring. Zij leven hoofdzakelijk van de tot het dierlijk plankton behorende roeipootkreeftje. De manier waarop ze dit voedsel bemachtigen verschilt echter enorm.

Het roeipootkreeftje.

Het roeipootkreeftje.Uwe Kils

Bij de hengelaarsvis heeft de rugvin zich ontwikkeld tot één of meer hengels met aan het einde een lichtgevend orgaan. De roeipootkreeftjes zullen hierop afkomen en de door zijn schutkleuren vrijwel onzichtbare hengelaarsvis pas opmerken als het te laat is. De hengelaarsvis opent zijn bek en zuigt zijn prooi naar binnen.

Hengelaarsvissen zijn relatief kleine vissen. Sommige soorten variëren van kleur, van zwart tot rood, oranje, geel, bruin, wit, purper, groen sommige zelfs met blauwe vlekken. Deze kleuren zorgen voor de camouflage in de omgeving van sponzen, koralen en algen.

Hengelaarsvissen zijn relatief kleine vissen. Sommige soorten variëren van kleur, van zwart tot rood, oranje, geel, bruin, wit, purper, groen sommige zelfs met blauwe vlekken. Deze kleuren zorgen voor de camouflage in de omgeving van sponzen, koralen en algen.Wmpearl

Het zal duidelijk zijn dat deze “kogelvormige” vis een slechte zwemmer is. Om voedselconcurrentie zoveel mogelijk te beperken leeft deze vis solitair. De kleine mannetjes leven vaak als parasieten op de wijfjes. Hierdoor hoeft er ook weinig energie aan de voortplanting besteed te worden.

Een andere kogelvormige vis is de snotolf, die in de Noordzee voorkomt. Dit zijn zeer plompe bolronde vissen met een slecht ontwikkelde staart. De buikvinnen zijn zelfs vergroeid tot een zuigschijf waarmee ze zich als de stroming te sterk is aan de bodem vast kunnen houden!

De snotolf is een traag zwemmende zoutwatervis, die voorkomt in arctisch tot gematigd water in het noorden van de Atlantische Oceaan, de Noordzee en de Oostzee op een diepte tot 400 meter.

De snotolf is een traag zwemmende zoutwatervis, die voorkomt in arctisch tot gematigd water in het noorden van de Atlantische Oceaan, de Noordzee en de Oostzee op een diepte tot 400 meter.Jiel

De haring jaagt op de roeipootkreeftjes, die voor hun voedsel van de bodem naar de hogere waterlagen migreren. De haring zwemt achter zijn voedsel aan, zit overdag diep en komt ‘s nachts omhoog. De haring is een goede zwemmer. Bij het jagen op voedsel zwemt hij met zijn bek open en met de kieuwen zeeft hij gelijktijdig deze roeipootkreeftjes uit het water.

Haringen leven tot een diepte van 200 meter. De larven leven van plankton, de volwassen dieren van groter plankton (zoals roeipootkreeftjes), garnalen en kleinere vissen.

Haringen leven tot een diepte van 200 meter. De larven leven van plankton, de volwassen dieren van groter plankton (zoals roeipootkreeftjes), garnalen en kleinere vissen. Atle Grimsby

Haring is voor veel andere vissen een prooivis. Om zich te beschermen komen zijn goede zwemeigenschappen goed van pas. Haring komt in grote scholen voor. Dit helpt om te overleven bij aanvallen van een roofvis. Doordat ze in scholen zwemmen, is het succes van de voortplanting erg groot. Haring verplaatst zich over grote afstanden tijdens de paai- en voedseltrek.

Pelagische vissen

Tot deze vissen behoren de pijlvormige vissen zoals de geep. De beste zwemmers zijn de “spoelvormige” vissen. Hun lichaam lijkt op de spoel die gebruikt wordt bij een handweefgetouw . Tot deze groep vissen horen de haring, makreel, zalm, tonijn en sommige grote haaiensoorten.

De geep is een trekkende zeevis die voorkomt in de Noordzee, het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. De vis houdt zich op in de bovenste waterlaag, waar hij jaagt op kleine vissoorten zoals jonge haring en kabeljauwachtigen.

De geep is een trekkende zeevis die voorkomt in de Noordzee, het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. De vis houdt zich op in de bovenste waterlaag, waar hij jaagt op kleine vissoorten zoals jonge haring en kabeljauwachtigen.euparkeria

Demersale vissen

Tot deze vissen behoren de boven en op de zeebodem levende rondvissen en platvissen.

Rondvissen

De vlak boven de bodem levende rondvissen behoren niet tot de best zwemmers. Deze vissen kunnen niet lang op topsnelheid zwemmen. Tot de rondvissen behoren onder andere kabeljauw, wijting, schelvis en poon.

Rode Poon (Chelidonichthys lucerna).

Rode Poon (Chelidonichthys lucerna). Decleer, VLIZ

Platvissen

Deze vissen liggen in afwachting van een prooi op de bodem. Zij kunnen zich uitstekend camoufleren. Zij zijn zijdelings afgeplat. Dat komt omdat ze als ‘gewone’ vissen worden geboren, maar al snel naar een kant omvallen (hun oog verhuist dan naar de bovenkant). Het zijn vissen zoals schol, schar, tarbot en griet.

Schol op een zandgrond.

Schol op een zandgrond.Paul Jackman

Ook de van onder naar boven afgeplatte vissen waar de roggen bij horen, leven op de zeebodem en zijn geen goede zwemmers. Die worden trouwens wel als platte vis geboren.

Slangvormige en lintvormige vissen

Er bestaan ook vissoorten met een langgerekte lichaamsvorm. Is de dwarsdoorsnede van het lichaam vrijwel rond dan behoren deze vissen tot de slangvormige vissen, zoals de paling. Is het lichaam zijdelings afgeplat, zoals bij de op grotere diepte levende lintvissen, dan deelt men deze vissen naar hun lichaamsvorm in bij de lintvormige vissen.

De paling heeft een lang slangachtig lichaam met zeer slijmerige huid.

De paling heeft een lang slangachtig lichaam met zeer slijmerige huid.Dmitriy Konstantinov