MZI

Mosselzaad wordt tegenwoordig voor een deel verkregen via mosselzaad-invanginstallaties (MZI). Dit zijn constructies waarbij met behulp van touwen en netten mosselbroed wordt opgevangen. Jonge mossellarven zijn namelijk opzoek naar een hard substraat om zich op te vestigen. De touwen/netten in de waterkolom vormen zo’n hard substraat waaraan de mosselzaadjes zich kunnen hechten en ontwikkelen. In de waterkolom kunnen ze dit doen zonder veel last te hebben van predatie door bodemdieren zoals zeesterren, krabben en garnalen.

Voorbeeld van een MZI bestaande uit drijvers met touwen.Het Nederlands Mosselbureau

Rond het jaar 2000 werden de MZI’s geïntroduceerd. Door de wisselende natuurlijke zaadval gingen mosselkwekers op zoek naar manieren om een stabielere toegang tot mosselzaad te krijgen. Aangezien mosselen in de waterkolom beter overleven dan op de bodem, heb je met MZI’s een zekerdere en meer stabiele beschikbaarheid over mosselzaad. Sinds 2008 is de ontwikkeling en het gebruik van MZI’s in een stroomversnelling terechtgekomen door het mosselconvenant.

1Verschillende technieken

Er zijn invangsystemen waarbij gebruik wordt gemaakt van verticaal gehangen netten en touwen (zie afbeeldingen hieronder), en er zijn systemen waarbij touw om een haspel is gewonden. De in het water hangende netten/touwen zitten vast aan drijvende structuren zoals tonnen of buizen.

Hier zie je 2 verschillende MZI’s die gebruikt worden om mosselzaad te vangen. Rijke waddenzee & Lekker Tafelen

In Nederland zijn er vier verschillende methodes in gebruik, namelijk:

  1. longlines: een hoofdlijn met boeien met daaraan verticaal hangende, van kleine zijlijntjes voorziene touwen (X-mas rope) als substraat;
  2. Easyfarm (EF), Emergo Folding Line (EFL): verticaal hangende 3 of 4 m diepe netten, met als drijflichaam buizen;
  3. West 6-systeem: netten met als drijflichaam boeien; en
  4. IMOTH-systeem: een combinatie van horizontale en verticale longlines tussen buizen.

Hiervan worden het longline-systeem en het EF/EFL-systeem momenteel het meest gebruikt binnen de Nederlandse mosselsector.

2Oogsten mosselzaad MZI's

In de zomer en in het najaar kan het zaad van de MZI’s worden geoogst. Het mosselzaad zet zich vast aan de netten/touwen en wordt er daarna vanaf geborsteld. Vervolgens kan het naar de kweekpercelen worden verplaatst.

Met behulp van deze borstels kan het mosselzaad van de netten/touwen worden los geborsteld.ProSea

Op de kweekpercelen worden de kleine mosselen opgekweekt tot consumptiemosselen. In de bodemcultuur gebeurt het opkweken van mosselzaad tot consumptiemossel op de Oosterschelde en in de Waddenzee.

Boven water zien de MZI’s er zo uit.Nederlands Mosselbureau

3Ruimtegebruik MZI's

De overheid heeft verschillende gebieden aangewezen voor MZI’s. Deze gebieden liggen zowel in de Zeeuwse delta als ook in de Waddenzee . Het beschikbaar gestelde oppervlak wordt grotendeels gebruikt, maar het daadwerkelijke gebruik hangt o.a. af van de beschikbaarheid van bodemzaad. Daarnaast zijn niet alle aangewezen gebieden volledig te gebruiken voor MZI’s. Dit komt doordat de randen en hoeken van de gebieden niet volledig zijn te gebruiken vanwege de lengte van de MZI-lijnen.

Mosselkwekers zien de beschikbaarheid van goede kweekpercelen als een randvoorwaarde om de afspraken uit het convenant na te komen. Toch hebben sommige kwekers twijfels of deze kweekpercelen er gaan komen. Ze zetten vraagtekens bij de bereidheid van de convenantpartners en van de garnalenvissers om mee te werken aan de afgesproken optimalisatieronde. Geschikte ruimte in de Waddenzee is namelijk beperkt.