Noordzeekrab

De noordzeekrab is op de Europese markt de meest voorkomende krab. In Nederland en België worden Noordzeekrabben voornamelijk gevangen als bijvangst van bodemsleepnetten. In Engeland, Duitsland en Frankrijk is er gerichte visserij met geaasde korven op de noordzeekrab. Ook in Nederland wordt alleen bij de Oosterschelde en Texelse Stenen gericht door vissers op ze gevist, maar deze visserij is nog kleinschalig. Juist in deze gebieden wordt op de noordzeekrab gevist omdat ze hier veel voorkomen, wat te maken heeft met de aanwezigheid van harde structuren als stenen en zwerfkeien. Vaak worden noordzeekrabben in z’n geheel levend verhandeld, maar soms worden alleen de krabbenscharen verhandeld. Van een hele noordzeekrab in pantser is ongeveer de helft eetbaar.

De noordzeekrab is een krachtpatser onder de Europese krabben, sterk maar traag. De krab vertrouwt op zijn stevige bouw om zich tegen roofdieren te beschermen, met een rugschild, zie (1) op de afbeelding hieronder, dat twee keer zo breed is als lang, oranje tot roodbruin gekleurd en met afgeronde inkepingen. De krab heeft krachtige scharen (2) met zwarte punten waarmee hij gemakkelijk een mossel openbreekt. Met zijn antenna’s (5) ruikt de krab in het water en vindt hij voedsel en vrouwtjes. De noordzeekrab kan 9 tot 15 jaar oud worden, met een schild tot 30 cm breed.

Noordzeekrab. Aantekening: 1. Rugschild/pantser, 2. Schaar, 3. 1e looppoot, 4. 2e t/m 5e looppoot, 5. Antenna’s/voelsprieten, 6. Ogen.

Noordzeekrab. Aantekening: 1. Rugschild/pantser, 2. Schaar, 3. 1e looppoot, 4. 2e t/m 5e looppoot, 5. Antenna’s/voelsprieten, 6. Ogen.Julius Fürst

Vrouwtjes leven vaak op zandige bodems en mannetjes op grovere en rotsige bodems, beide tot op een diepte van 300 m diepte. De krabben zitten vaak massaal op wrakken.

 

1Eten en gegeten worden

De noordzeekrab is een specialist in het kraken van schelpdieren (vandaar de krachtige scharen). Hij eet voornamelijk mosselen en zwaardschedes, maar ook kleine kreeftachtigen en vissen. De mannetjes blijven vaak langer op één plek en ‘wachten’ meer op hun voedsel. De vrouwtjes daarentegen zijn actiever en rennen heen en weer over de zeebodem. In één jaar tijd kunnen de vrouwtjes tot 150 km afleggen.

2Voortplanting

De noordzeekrab paart op een bijzondere manier vlakbij de kust. Het mannetje vindt vruchtbare vrouwtjes door middel van hun geur. Wanneer hij haar vindt, draagt hij haar op zijn rug met zich mee totdat ze verveld wat dagen tot weken kan duren. Als ze haar oude schild afwerpt is ze nog zacht en alleen in die zachte staat kan het mannetje met haar paren. Na het paren blijft hij nog even hangen en beschermt haar tot haar nieuwe schild is uitgehard.

Twee noordzeekrabben, waarvan het mannetje bovenop zit en wacht tot het vrouwtje gaat vervellen. Tot die tijd beschermt hij haar tegen roofdieren, maar ook tegen andere mannetjes-noordzeekrabben.

Twee noordzeekrabben, waarvan het mannetje bovenop zit en wacht tot het vrouwtje gaat vervellen. Tot die tijd beschermt hij haar tegen roofdieren, maar ook tegen andere mannetjes-noordzeekrabben. Roy Waller

Het vrouwtje bewaart het sperma in haar buik en vertrekt naar diepere, zandige en beschutte gebieden. Ze lopen tegen de reststroom in zodat de larfjes, die niet tegen deze stroom op kunnen zwemmen, weer op de gunstige plaats van herkomst terecht komen. Deze migratie kan variëren van 80 tot 300 km! De mannetjes lopen niet mee. Tijdens deze migratie draagt ze één tot drie miljoen eitjes onder haar achterlichaam met zich mee. Ze bevrucht de eitjes pas in de winter. Tijdens deze broedperiode, waarin ze eitjes maakt en legt, eet het vrouwtje niet meer. Ze leeft teruggetrokken en verstopt in het zand. Zo wordt ze minder snel gevonden door roofdieren die het op haar of haar eitjes hebben gemunt en wordt minder snel gevangen door de visserij.

Een noordzeekrab met bevruchte eitjes die ze onder haar buikschild (wat in weze haar staart is die onder haar buik is geklapt) bewaart.

Een noordzeekrab met bevruchte eitjes die ze onder haar buikschild (wat in weze haar staart is die onder haar buik is geklapt) bewaart. Wikimedia commons

De noordzeekrabben paren in het voorjaar en de zomer, eitjes worden bevrucht in de winter welke uitkomen rond de daaropvolgende zomer. De millimeter-lange larven zweven vrij rond in het water (pelagische larven). Na twee maanden groeien gaan ze op de bodem leven. Het vrouwtje wordt geslachtsrijp op drie- tot vijfjarige leeftijd, dan is het schild ongeveer veertien cm breed. De vrouwtjes planten zich om het jaar voort.

Het verschil tussen een mannetjes en een vrouwtjes krab is te zien aan de vorm op de buik. De puntige vorm van een driehoek of vuurtoren is van een man (rechts). De rondere vorm van een bijenkorf is van een vrouw (links). Dit zijn twee strandkrabben, maar voor noordzeekrabben geldt hetzelfde.

Het verschil tussen een mannetjes en een vrouwtjes krab is te zien aan de vorm op de buik. De puntige vorm van een driehoek of vuurtoren is van een man (rechts). De rondere vorm van een bijenkorf is van een vrouw (links). Dit zijn twee strandkrabben, maar voor noordzeekrabben geldt hetzelfde. Ecomare