Sumwing

De SumWing is een innovatie voor de traditionele boomkor, waarbij de boom van de boomkor vervangen is met de SumWing. Bij een boomkor wordt het net opengehouden door een boom met aan weerskanten sloffen, maar de SumWing heeft geen sloffen meer. Het grote voordeel voor de boomkorkotters is dat aan de uitrusting van de schepen niets hoeft te veranderen. Er is met dit systeem een mogelijkheid gekomen om met de bestaande boomkorkotters te kunnen blijven vissen. De resultaten met de SumWing waren zo indrukwekkend dat veel boomkorkotters in Nederland inmiddels hierop zijn overgeschakeld. Een groot aantal vissers vissen nu met een SumWing in combinatie met de puls.

De SumWing heeft een vleugelachtig model, waardoor het minder weerstand heeft in het water ten opzichte van de boomkor.

De SumWing heeft een vleugelachtig model, waardoor het minder weerstand heeft in het water ten opzichte van de boomkor. ILVO

1Beschrijving

De SumWing lijkt op een vliegtuigvleugel en werd voor het eerst getest aan boord van de TX-36. Door de vleugelvorm zweeft het tuig als het ware over de zeebodem heen. In tegenstelling tot de boomkor heeft de SumWing nog nauwelijks contact met de zeebodem. Daardoor is er minder weerstand. Het nieuwe vistuig is ontwikkeld om brandstof te besparen. Een aanzienlijke besparing is haalbaar ten aanzien van de traditionele boomkorvisserij. De bodempenetratie neemt af met ongeveer 10%, waardoor het ook een lagere bodemimpact heeft in vergelijking met de boomkor. Met dit tuig kan op iedere soort bodemgesteldheid goed gevist worden; het tuig vist goed en de vleugel is sterk.

De neus van de SumWing stuurt de stand van het tuig.

De neus van de SumWing stuurt de stand van het tuig. Sumwing.nl

De SumWing heeft aan de voorkant een opvallende “neus”. Deze neus stuurt de stand van het tuig. De trekpunten op het vleugelprofiel zorgen ervoor dat deze wordt gedwongen naar de bodem te sturen. Hierbij staat de neus dan naar beneden gericht.

Als het tuig de bodem bereikt en de neus de zeebodem raakt, verdraait de vleugel, zodat hij niet langer naar beneden stuurt, maar in dynamisch evenwicht blijft vlak boven de bodem (zie afbeelding hierboven). De vleugel staat tussen de 3° naar beneden tot 8° omhoog. Op deze manier blijft de SumWing in de juiste positie.

De druk die de neus uitoefent op de bodem is heel laag. Er is slechts een klein oppervlak van de neus dat de zeebodem beroerd. Door de verminderde bodemdruk en het kleinere contactoppervlak van de neus is er minder bodemberoering. Door de SumWing is wel de basis gelegd voor het vissen met minder bodemberoering en brandstof.

Als de bodem wat omhoog loopt zal de neus het bodemprofiel volgen. De neus zal de vleugel verdraaien, zodat deze een meer opwaartse kracht krijgt en zichzelf omhoog tilt. Als het ware zweeft de vleugel boven de zeebodem door het water. De SumWing is licht en heeft weinig weerstand. Door de vislijn, de kracht van de wekkers/elektroden en het net draait de SumWing in duikstand. De neus of taster zorgt ervoor dat de vleugel in neutrale positie draait als de bodem wordt geraakt. Op dat moment houdt het systeem zichzelf in evenwicht.

De SumWing is gevuld met lucht, waardoor de kracht op de zeebodem zo klein mogelijk wordt gehouden. Het gewicht van het tuig is onder water twee keer zo klein als boven water.

Het vissen in de punten en op slappe grond gaat goed met de SumWing, het vist zelfs door gebieden waar de boomkor vastloopt. Ook een bocht maken tijdens het vissen geeft geen problemen. Verder gaat het halen sneller, elke trek scheelt ongeveer vijf minuten. Op een week vissen scheelt dat al gauw twee trekken.

Kort samenvattend heeft de SumWing dus de volgende voordelen:

  • lager brandstofverbruik, waardoor ook de brandstofkosten en CO2 uitstoot verminderd in vergelijking met de boomkor;
  • verminderde bodemberoering in vergelijking met de boomkor;
  • minder slijtage aan bijvoorbeeld blokken, vislijnen, lieren en motor in vergelijking tot de boomkor.

2Werkwijze

In dit hoofdstuk bespreken we de wijze waarop de SumWing normaalgesproken wordt gebruikt. De hier beschreven werkwijze kan afwijken van de praktijk. Het belangrijkste is dat een visser ten allen tijden rekening houdt met de veiligheid.

Uitzetten net

Bij het uitzetten van het visnet volgt meestal deze procedure aan boord van een kotter met SumWing:

  • de snelheid wordt verminderd en de haken van de SumWing worden losgemaakt. Het net ligt dan niet meer zeevast;
  • vervolgens kan het tuig overboord worden gezet;
  • daarna wordt met behulp van een touwstrop, achter de rolder, het net met de jumper omhoog gehesen en kunnen de kietelaars één voor één overboord worden gezet;
  • de kuil kan dan voor een deel overboord glijden;
  • het kuiltouw is op een punt aan de zijkant van de bak bevestigd, zodat het tuig niet kan slingeren of draaien;
  • de haak van de jumper en de haak die op de giek vast zit worden op de verdeelstrop vastgezet. Bij het uitzetten van het net trekt deze haak de jumper open;
  • de schipper zet de jumper strak en de bemanning maakt de kuilen met de pooklijn dicht;
  • de schipper voert langzaam de snelheid op. De jumper en de kuil staan nog strak;
  • de schipper laat de jumper vieren. Deze klikt zelf uit de kuilstrop, doordat de haak van de lummel aan de jumperhaak bevestigd was. De kuil gaat overboord;
  • de schipper laat de gieken zakken en viert de vislijnen.

Een overzicht waarop beschreven wordt hoe de SumWing wordt uitgezet aan boord van een kotter. Aantekening: A. Het net wordt omhoog gehesen, B. Het bevestigingspunt, C. Deel van de kuil gaat overboord, D. De haak gaat aan de lummel, E. Het vieren van de jumper, F. Het dichtmaken van de kuilen, G. Het vieren van de vislijnen.

Een overzicht waarop beschreven wordt hoe de SumWing wordt uitgezet aan boord van een kotter. Aantekening: A. Het net wordt omhoog gehesen, B. Het bevestigingspunt, C. Deel van de kuil gaat overboord, D. De haak gaat aan de lummel, E. Het vieren van de jumper, F. Het dichtmaken van de kuilen, G. Het vieren van de vislijnen.

Binnenhalen net

Bij het binnenhalen van het visnet volgt meestal deze procedure aan boord van een kotter met een SumWing:

  • de snelheid wordt teruggebracht;
  • de vislijn wordt tot de spruit ingehaald;
  • de gieken worden een eindje opgezet, zodat een matroos het kuiltouw kan pakken;
  • het kuiltouw wordt via de kop van de lier aan boord getrokken;
  • een matroos zet het kuiltouw vast op een bevestigingspunt aan de kant van de bak, zodat het tuig niet gaat draaien;
  • de jumper wordt in de verdeelstrop gepikt en de vangst wordt in de vangstverwerkingsbakken gestort. Indien het schip over twee jumpers per kant beschikt, dan draait men deze in plaats van de verhaalkoppen;
  • de tuigen kunnen weer uitgezet worden.

Een overzicht van het binnenhalen van het net aan boord van een kotter met SumWing.

Een overzicht van het binnenhalen van het net aan boord van een kotter met SumWing.

Beëindigen van het vissen

Bij het beëindigen van het vissen volgt meestal deze procedure aan boord van een kotter met SumWing:

  • na het beëindigen van het vissen wordt het net ongeveer een half uur schoon gespoeld;
  • hierna wordt het tuig aan boord gebracht;
  • de kuilen worden onder de bak getrokken en ze worden gecontroleerd op eventuele schade;
  • met behulp van een hulpliertje wordt de kuil onder de bak getrokken;
  • daarna kan het overige net met behulp van een touwstrop naar binnen gepakt worden;
  • het netwerk wordt omhoog gehesen en daarna wordt een andere touwstrop achter de rolder bevestigd om het resterende deel van het net omhoog te hijsen;
  • als het net omhoog is gehesen worden de kietelaars en de grondpees binnen gepakt;
  • daarna kan de SumWing aan boord gezet worden;
  • vervolgens gaat er een strop om alle wekkers en worden ze aan boord gepakt. Zodra ze aan boord zijn worden ze over de SumWing gelegd, zodat ze niet verward raken;
  • de SumWing wordt vastgezet doormiddel van haken die bevestigd zijn aan het dek. Deze haken worden in de spruit gepikt. De SumWing ligt nu vast;
  • de touwstrop, die nog aan het net vastzit, wordt bevestigd aan een bevestigingspunt achter de mast. Het net ligt zeevast;
  • met de dek-lieren en de jumper worden het net en de rolder boven het dek gehangen. De kietelaars, die voor de rolder hangen, kunnen dan worden bijgesteld of vervangen. Dit is belangrijk omdat door slijtage de kietelaars steeds iets langer worden, waardoor ze niet meer mooi rond onder elkaar hangen;
  • hierna worden de netten tegen de SumWing geplaatst;
  • de kuilen worden opgehesen door de jumper in de kuilstrop te haken;
  • de pooklijn van de kuil wordt aan een punt van de mast bevestigd. Dit voorkomt dat de kuilen in het weekend krimpen.

Spoelen van de netten.

Binnenhalen van de kuil.

Binnenhalen restant net.

Het plaatsen van de touwstrop achter de rolder.

Het net wordt omhoog gehesen.

Binnenhalen grondpees en kietelaars.

Het aan boord zetten van de SumWing.

Het aan boord zetten van de SumWing.

Plaatsen van een strop om de wekkers.

Haken waar de sumwing aan wordt vastgezet.

De kietelaars hangen klaar om gemeten en afgesteld te worden.

Controleren van de kietelaars.

Controleren van de kietelaars.

De netten hangen tegen de SumWing.

3Doelsoorten en bijvangsten

De SumWing heeft dezelfde doelsoorten en bijvangsten als de boomkor. Daarom verwijzen we naar het hoofdstuk over de boomkor waarin de doelsoorten en bijvangsten al uitgebreid staan beschreven.

4Verwerking

Het verwerken van de vis aan boord van een kotter die vist met een SumWing is ook vergelijkbaar met de boomkor. Daarom verwijzen we naar het hoofdstuk over de boomkor waarin het verwerken van de vis aan boord al uitgebreid staat beschreven.

5Duurzaamheid

De SumWing is een innovatie voor de boomkor. Dit vistuig is in 2006 ontwikkeld en had als doel om brandstof te besparen. Het is ontwikkeld door HFK Engineering in samenwerking met de Texelse vissers Jaap van der Vis (TX-36), Jack Betsema (TX-38) en Albert Schagen (TX-63). De boom die bij de boomkor het net openhoudt is vervangen door een vleugelachtige constructie, genaamd de SumWing. Er is ook een model ontwikkeld voor kleine kotters en voor de garnalenvisserij.

De SumWing is licht, heeft weinig weerstand in het water en zweeft als een vliegtuigvleugel boven de zeebodem. Hierdoor is de bodemberoering ongeveer 10% minder, waardoor er waarschijnlijk ook minder ongewenste soorten bijgevangen worden. Ook heeft de SumWing daardoor een besparing van meer dan 11% brandstof ten opzichte van de boomkor. De SumWing heeft hierdoor een positieve invloed op de winstgevendheid van vissers (Profit P) en vermindert de effecten van de visserij op de zee (Planet P).

Keuring na aanpassing van de trekpunten van de SumWing met o.a. Jaap van der Vis (TX-36) en Harmen Klein Woolthuis (HFK).

Keuring na aanpassing van de trekpunten van de SumWing met o.a. Jaap van der Vis (TX-36) en Harmen Klein Woolthuis (HFK). Visserijnieuws