WinSizeData
ArtikelKeurmerken en certificering vis

Keurmerken en certificering vis

Producten kunnen zich op de markt onderscheiden met behulp van een certificaat of keurmerk. Daarmee kun je handelaren of consumenten informeren over bijvoorbeeld eerlijke handel (Fairtrade), kwaliteit of duurzaamheid. Het verschil tussen een keurmerk en een certificaat is niet altijd duidelijk voor iedereen. Het belangrijkste verschil is dat keurmerken een beeldmerk hebben (logo op verpakking), terwijl een certificaat een schriftelijke verklaring is (document). 

Er bestaat een heel scala aan keurmerken.duurzaam-ondernemen.nl

Keurmerken kunnen zich met name richten op consumenten, maar kunnen zich ook richten op andere ketenpartners. Je kunt ze onderscheiden in de volgende categorieën:

  • Business to Business (B2B): deze keurmerken staan over het algemeen voor kwaliteit en herkomst en worden overwegend gebruikt bij de inkoopbeslissing. Consumenten zien deze keurmerken niet. Voorbeelden zijn HACCP en ‘Flyshoot Quality’.
  • Business to Consumer (B2C): deze keurmerken zijn zichtbaar voor de eindafnemer, de consument. Voorbeelden zijn MSC (Marine Stewardship Council), FOS (Friend of the Sea) en Waddengoud.

Maar het ene keurmerk is het andere niet. Er zijn tegenwoordig heel veel verschillende keurmerken en daardoor verliezen consumenten het vertrouwen in keurmerken volgens de Autoriteit Consument en Markt. In onderstaand filmpje gaan een aantal mensen hierover in discussie en bespreken enkele voor- en nadelen van keurmerken.

Naast de verschillen in doelgroep en boodschap, verschillen keurmerken ook qua controles en het bepalen van controlestandaarden. Alleen door middel van controles kun je inderdaad nagaan of een bedrijf daadwerkelijk doet wat het keurmerk beweert (voldoen aan de standaarden). Op basis hiervan kun je keurmerken indelen in drie verschillende categorieën, namelijk:

  • Eerstegraads keurmerken: Ontwikkeld door onafhankelijke partijen (vaak maatschappelijke organisaties) die geen belangen hebben bij productie, handel en verkoop.
  • Tweedegraads keurmerken: Ontwikkeld door overkoepelende bedrijfsorganisaties voor hun leden. Leden bepalen samen de criteria, eventueel samen met deskundigen. Organisaties regelen zelf ook de controle.
  • Derdegraads keurmerken: Ontwikkeld door individuele bedrijven, gebaseerd op hun eigen productstandaarden (‘self declarations’); deze worden vaak meer als marketingtool gebruikt.

Iedereen kan dus keurmerken afgeven. Maar het geeft meer vertrouwen als gespecialiseerde certificerende instellingen (CI’s) dit doen die erkend worden door de Raad voor Accreditatie. Hierdoor zijn eerstegraads keurmerken over het algemeen betrouwbaarder dan bijvoorbeeld derdegraads keurmerken. In deze laatste groep worden soms dubieuze keurmerken opgericht. Het Belgische tv-programma Basta maakte op dit laatste type keurmerk een grappige parodie zoals hieronder is te zien.

Voor vis bestaan veel verschillende keurmerken, waardoor het als visser soms moeilijk is om te bepalen welke voor hem belangrijk is. In 2014 is een rapport van Wageningen Economic Research verschenen waarin beschreven wordt wat twaalf verschillende keurmerken in de visserij inhouden, zoals te zien is in onderstaande tabel.

Overzicht van de onderzochte keurmerken voor verse aangevoerde vis in Nederland.Keurmerken en labels voor verse Nederlandse vis

Ook staat daarin beschreven hoe belangrijk ze zijn voor de verschillende schakels in de visserijketen, zodat de aanvoersector hierop kan inspelen. De waarde en het belang die de verschillende schakels in de visserijketen hechten aan de diverse keurmerken zijn verschillend en afhankelijk van de waarde die de afnemer van vis hieraan hecht.

Hier zie je een overzicht van het belang van ieder keurmerk voor de verschillende schakels in de keten.Keurmerken en labels voor verse Nederlandse vis

Het rapport is hier te vinden.

In oktober 2016 onderzocht Milieu Centraal alle 200 voedselkeurmerken met duurzaamheidsclaim. Het bleek dat 12 keurmerken er op het gebied van ambitie, betrouwbaarheid en transparantie bovenuit staken (voor meer informatie klik hier). Daar zitten ook twee vis-keurmerken bij: MSC (Marine Stewardship Council, voor wildgevangen vis) en ASC (Aquaculture Stewardship Council, voor kweekvis). Een uitleg over het MSC-keurmerk is te vinden in onderstaand filmpje.

Het MSC keurmerk zegt echter nog niks over kwaliteit. Dat is iets waar AB Biogroup mee aan de slag wil: een onafhankelijk en ecologisch kwaliteitskeurmerk voor wilde en duurzaam gevangen vis van hoge kwaliteit uit de Noordzee, dat verder gaat dan duurzaamheidskeurmerken zoals het MSC-keurmerk en het FOS-keurmerk.

Het logo van AB Biogroup.AB Biogroup

Zo is er bijvoorbeeld discussie over het gebruik van het MSC-keurmerk in de Nederlandse visserij. Veel vissers vragen zich af of het niet dragen van een MSC-keurmerk ook automatisch betekend dat je niet duurzaam vist. En helpt het keurmerk om visserijen duurzaam te maken of is het een bevestiging van de goede weg (dus niet de oorzaak)? Al met al heb je als visser dus behoorlijk wat te kiezen qua keurmerken en certificering. Het is belangrijk om jezelf te verdiepen in de verschillende opties en na te gaan wat voor voordelen een keurmerk of certificaat voor jouw bedrijf en jouw klanten zou kunnen hebben.