WinSizeData
ArtikelAanlandplicht: wat is het? Wat verandert er?
Dossiers

Aanlandplicht: wat is het? Wat verandert er?

De aanlandplicht is een onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid en geldt in de wateren van de Europese Unie. De aanlandplicht is ingevoerd in 2014 om iets te doen aan het discardsprobleem, dat gezien wordt als verspilling. Moesten vissers vroeger ondermaatse of over-quota vis discarden, nu moet de visserij die aanlanden. Het betekent dus een radicale omdraaiing van het systeem. Het is de bedoeling dat door de aanlandplicht uiteindelijk geen vis meer overboord gaat van soorten die onder beheer vallen (door middel van vangstquota of waarvoor een minimummaat geldt). Alle andere bijvangst, zoals van bodemdieren, zeldzame soorten of van soorten die niet beheerd worden, moet nog wel overboord. De animatie hieronder geeft weer hoe er omgegaan wordt met de aanlandplicht.

Omdat het zo’n radicale verandering is, wordt de aanlandplicht stapsgewijs ingevoerd tussen 2015 en 2019. In 2015 was eerst de pelagische visserij aan de beurt. Voor de demersale visserijen (visserij op soorten die gemengd, op of bij de zeebodem leven, zoals schol, tong en kabeljauw) wordt de aanlandplicht per 1 januari 2016 in fases per soort en visserijtype ingevoerd. Voor de demersale visserij gebeurt de invoering via zogenaamde ‘teruggooiplannen‘. De aanlandplicht voor 2018 is in dit document beschreven: Informatiebulletin aanlandplicht 2018. 

Door het discarden van gequoteerde commerciële soorten aan banden te leggen, verwacht de EU dat de visserij meer gebruik zal maken van hun kennis van discards en hoe die te vermijden. Door anders te vissen met reeds bestaande tuigen, door nieuwe vistechnieken te ontwikkelen en daarin te investeren en door in andere gebieden of tijden te vissen kunnen discards waarschijnlijk deels vermeden worden.

De Europese Unie verwacht dat deze aanlandplicht uiteindelijk zal leiden tot een selectievere visserij, met minder ecologische impact, en betere visbestanden. De gedachte hierachter is dat dit zich op de langere termijn vertaalt in een rendabele en gezonde visserij. Vissers kijken weer heel anders aan tegen deze aanlandplicht.

In de huidige regelgeving zijn een aantal uitzonderingen op de aanlandplicht opgenomen:

  • Soorten zonder quota
    Soorten waarvoor geen vangstquotum is ingesteld vallen niet onder de aanlandplicht.

Rode poon

Voor vissoorten als rode poon is er geen vangsquotum. Daarom geldt de aanlandingplicht niet voor deze soort.
  • Soorten met een hoge overlevingskans
    Voor soorten die bij het vangen een hoge overlevingskans hebben, kan een uitzondering worden gemaakt. Voor elke soort en type visserij wordt door de beleidsmakers bepaald wat ‘hoge overleving’ is. Een voorbeeld van een uitzondering is de sleepnetvisserij op Noorse kreeftjes in het Skaggerak voor 2018.

Noorse kreeft, Langoustine

Voor sleepnetvisserij in het Skaggerak zijn er in een aantal gevallen uitzondering gemaakt voor de aanlandplicht in 2018. 
  • “de minimis” uitzondering
    Deze uitzondering is van toepassing op soorten met een quotum waarop selectief vissen (vissen met zo min mogelijk ongewenste bijvangst) nagenoeg onmogelijk is. Of wanneer de kosten voor het aan boord houden van de vis onevenredig hoog zijn. Of wanneer de soort maar een zeer klein deel van de vangst is. Alle vangsten onder deze uitzondering mogen tot een bepaalde hoeveelheid worden terug gegooid maar zodra deze hoeveelheid is bereikt, moeten alle vangsten aan boord worden gehouden en aangeland.
  • Vis waarvoor een vangstverbod geldt
    Het blijft verboden om op soorten die volgens de Europese wetgeving niet mogen bevist worden aan boord te houden en aan te landen. Het gaat hier bijvoorbeeld om bedreigde haaien- en roggensoorten. Deze soorten moeten nog steeds zo snel mogelijk en ongedeerd overboord gezet worden.
  • Vis die door roofdieren zijn aangevreten
    Gevangen vissen die zijn aangevreten door bijvoorbeeld zeehonden, roofvissen of vogels moeten worden teruggegooid.

Deze uitzonderingen zijn ook terug te vinden in deze Vraag&Antwoord over de aanlandplicht onder vraag 4.